De #GSEF2025 -conferentie in Bordeaux bood ons vooral een plek om elkaar beter te verstaan, ondanks de verschillen in perspectief, positie en achtergrond. Wat opviel was de spanning tussen het ondernemerschap binnen de sociale economie en de drang naar solidariteit en systeemverandering. Sommige deelnemers profileerden zich liever als ‘(sociaal) ondernemer’ dan als ‘solidair’, terwijl anderen juist de afwezigheid van mensen met een ervaringsperspectief of uit gemarginaliseerde groepen bekritiseerden. Toch bleek, door gezamenlijke werkvormen zoals het werken met ‘flappen’, dat er wél een gedeeld hart klopt binnen deze diversiteit.

De overheid als facilitator

We leerden dat institutionalisering een tweesnijdend zwaard is. Enerzijds is er behoefte aan structurele inbedding om niet afhankelijk te zijn van individuen met lef en mandaat, anderzijds kan te veel formalisering de beweging juist verstikken. De Franse casus werd genoemd als voorbeeld: ver doorgeschoten institutionalisering leidde daar tot stilstand.

Er leeft een breed gedeeld gevoel dat de overheid niet de motor is, maar eerder een facilitator zou moeten zijn. Overheidsgeld wordt gewaardeerd, maar overheidsturing minder. De roep was duidelijk: geef ruimte, geef vertrouwen, en geef middelen – maar bemoei je niet te veel met de regels en definities. Wat we nodig hebben, is geen leiderschap zonder zeggenschap, maar ruimte voor gewone mensen om eigenaarschap te nemen.

Samenwerking en vertrouwen

Tot slot: het belang van het zichtbaar maken van de sociale én solidaire economie werd opnieuw bevestigd. Niet vanuit een houding van “uitleggen aan de overheid wat ze moeten doen”, maar door te blijven laten zien dat er alternatieven bestaan – en dat die beginnen bij samenwerking, vertrouwen en het erkennen van wederzijdse afhankelijkheid.

Deze reis werd georganiseerd door Amsterdam Impact, Social Enterprise NL, Stichting De Omslag en Meetellen. Met steun van City Deal Impact ondernemen, Rabobank foundation, Stichting DOEN, Gemeente Rotterdam, Provincie Noord-Brabant, DIGIT-ABLE en WAAG Futurelab en alle deelnemers.